[1] Sommige mensen vind je gelijk aardig, zonder dat je daarmee gepraat hebt. Anderen trekken je niet aan om mee te praten of ze ergeren je, hoe je ook je best doet dat gevoel niet te hebben. Hoe kan dit? Bepalen erfelijke eigenschappen (genen) met wie je bevriend raakt? En hebben alleen mensen deze vriendschapsgenen, of kunnen dieren, bijvoorbeeld apen, net zo goed Best Friend Forever worden?
[2] Verschillende onderzoekers hebben aangetoond dat we veel op onze vrienden lijken. Een onderzoeker aan de Rijksuniversiteit van Groningen vertelde in een toespraak dat afkomst, leeftijd en opleidingsniveau van vrienden meestal overeenkomen. Dat geldt ook vaak voor overgewicht, geluk en zelfs de lengte.
[3] Maar ook als we ín ons lichaam kijken, blijken we meer gemeenschappelijk te hebben met mensen in onze vriendenkring dan daarbuiten. Als je zelf een opvliegend iemand bent, dan kies je waarschijnlijk ook vrienden die een beetje driftig zijn.
Kunnen apen ook beste vrienden zijn?
[4] Niet alleen mensen lijken echte vriendschappen te hebben, ook dieren lijken te weten wat vriendschap is. Het blijkt dat jonge Bonobo’s (apensoort) meer met elkaar knuffelen als een van hen net een gevecht heeft gehad. Uit een ander experiment blijkt dat mensapen in staat zijn tot samenwerking, zelfs als een van de apen daar niks aan heeft.
[5] Toch moeten we voorzichtig zijn om te spreken van ‘vriendschap’ tussen dieren. Gedrag zegt niet per se iets over de bedoelingen van een dier. Een dier kan wel emoties tonen, maar er is nooit bewezen dat bijvoorbeeld een olifant denkt over een andere olifant: ‘Kijk, dat is nou mijn vriend’.
Vriend, ik kan niet zonder je
[6] Dit betekent overigens niet dat dieren nooit iets voor elkaar doen. Bij diersoorten die moeten samenwerken, zie je het ‘als jij mij helpt dan help ik jou’-principe. Zo hebben ze betere overlevingskansen. Eigenlijk wel een beetje eigenbelang.
[7] Het lijkt erop dat dieren dus ook (een vorm van) vriendschap kennen. Ze zijn van elkaar afhankelijk en kiezen vriendschappen misschien om egoïstische redenen, maar doen wij mensen dit stiekem ook niet? Je hebt vriendinnen met wie je gaat shoppen, met wie je sport, met wie je uitgaat of met wie je persoonlijke dingen bespreekt. Dankzij je vrienden of vriendinnen hoef je deze dingen niet alleen te doen.
[8] Het is niet zo verwonderlijk dat vrienden op elkaar lijken. Je kiest mensen uit die dezelfde dingen leuk vinden als jijzelf, anders wordt het lastig samen dingen te doen. Het is leuker om overactief te zijn met iemand die net zo overactief is. Anders houd je elkaar alleen maar op. Dat genen van vrienden gemiddeld meer op elkaar lijken, is dus niet zo gek.
Naar: www.sg.uu.nl, op 15 mei 2020