ҚАЗ: CABO 2024. Іріктеу кезеңі: 9-11 сынып - Batyr Yerzhanuly | Library

Instructions

Ниже предложен на выполнения комплект задач по отборочному этапу CABO 2024 для учащихся 9-11(12-13) классов. Желаем успешной сдачи!

8

Жұмбақ орманның түренінде әр түн сайын толық ай кезінде табиғаттың құпиясын ашуға тырысқан данышпандар мен алхимиктер жианалатын ғибадатхана бар еді. Айдың ең жарық бір түнінде олар киелі «Лунарис» өсімдігін тапты. Олар Лунаристің жануарлардың, соның ішінде адамдардың биохимиялық реакцияларын каталитикалық жеделдетудің таңғажайып қабілеті бар екенін білген. Лунарис
сығындысы адамның терісін бірнеше минут ішінде қою қызылға айналдыруды мүмкін етті. Ежелгі алхимиктер Селемина құдайының көмегімен Лунарис сығындысының жұмысы туралы нақты деректер ала алды.
Ферменттің максималды жылдамдығы секундына 0,125 моль екені анықталды. Михаэлис-Ментен тұрақтысы 0,2 М. Бұл ферменттің жылдамдығының графигін Лайнувер-Берк трансформациясын қолдана отырып сызыңыз. y осіне 1/V, x осіне 1/[S] салыңыз.

Instructions

Click the graph tab.
Click on the graph background to add a point. Add two points to create a graph. Drag a point or type in x and y coordinates to edit its position. Click on a point to delete it.

12

Сіз AlmatyDisneyLand популяциясының тышқандарын зерттеп жатырсыз. А гені үлкен құлақтарға, В гені аяқ-қолдардағы ақ түкке және С гені әуезді сықырлап, дыбыс шығаруға жауап береді. Үш ген де аутосомды тұқым қуалайды және барлығы толық доминантты. Төменде будандастырулардың әртүрлі түрлері берілген, әрбір түрі үшін көрсетілген бос орындарды толтырыңыз. Төменде будандастырулардың әртүрлі түрлері берілген, олардың әрбір түрі үшін көрсетілген бос орындарды толтырыңыз..
Будандастырулар:           
1) АаВbСс х АаВbСс
2) ААВBСС х ааbbсс
3) aaBbCC X aabbCc
4) AaBBCC x AAbbCc
Бірінші ата-ана үшін гамета түрлерінің күтілетін саны:
1) _______ 
2) _______ 
3) _______ 
4) _______ 
Фенотип бойынша ажырау (бос орынсыз, «:» арқылы қатынасты бейнелеу):
1) _______ 
2) _______ 
3) _______ 
4) _______ 

6.5

Жас биолог Дана 20 мг бактериялардың таза суспензиясын 100 мл тазартылған суда сұйылтты. Оның жетекшісі Әбілмансұр оған бұл концентрация тым жоғары екенін және бактериялардың концентрациясын бірнеше жүз есе азайтуға тура келетінін айтты. Ол үшін Дана 10 мл бастапқы суспензияны алып, 90 мл таза су қосты. Алынған 100 мл суспензиядан ол 10 мл алып, оны қайтадан 90 мл таза суға құйды. Ол мұны тағы 3 рет қайталады. Бір мг бастапқы суспензияда 1 000 000-ға жуық бактерия жасушасы бар екенін ескере отырып, соңғы сұйылтылған суспензияда қанша жасуша бар екенін анықтаңыз?

1

Витаминдердің құрылысы мен қызметін сәйкестендіріңіз.

Метилмалонил-КоА мутаза коферменті
Сукцинатдегидрогеназа коферменті
Электрон тасымалдаушы
А коферментінің бөлігі
Gla-нәруыздарының түзілуіне әкелетін глутамин қышқылының карбоксилденуіне қатысады. Бұл ақуыздар қанның коагуляция процестеріне қатысады
Транскетолаза коферменті
Хромофордың(опсин) прекурсоры
ДНҚ биосинтезі үшін қажет
Карбоксил топтарының тасымалдаушысы
Амин қышқылдарының биосинтезіне белсенді қатысады
Коллаген биосинтезі жолындағы фермент коферменті
Жасуша мембранасын тотығудан қорғайтын қосылыс

Витамин К
Витамин В1
Витамин В2
Витамин В3
Витамин В5
Витамин В6
Витамин В7
Витамин В9
Витамин В12
Витамин С
Витамин Е
Витамин А

6

Кеміргіштердің белгілі популяциясында бір ұрпақта өлетін даралардан 100 дара көп туады. Бастапқыда сіз популяцияда 1250 кеміргіштерді байқадыңыз. Егер ұрпақтың ауысуы 2,5 жыл болса, неше жылдан кейін 6000 дара табасыз? Сіз N=N_0 \cdot e^{rt}формуласын пайдалана аласыз. Жауабыңызды бүтін санға дейін жуықтаңыз.

6

Бактерия жасушасына тән:

11.5

Гормондар мен олардың табиғатын сәйкестендіріңіз

Эстроген
ХГЧ
Инсулин
Грелин
Лептин
Адреналин
Ренин
Кортизол
NPY
Серотонин
Норадреналин
Тестостерон
Прогестерон
Мелатонин
T4
Соматостатин
Т3
ЛГ и ФСГ
Жүрекшелік антидиуретикалық гормон
ТТГ
Альдостерон
Гистамин
Холецистокинин

Пептидтік гормондар
Стероидтық гормондар
Амин қышқылдарының туындылары

7.5

Фотосинтез туралы тұжырымдарды сәйкестендіріңіз

Draggable item		Corresponding Item
Каротеноидтар		Фотосистема II -де өтеді
NADP тотықсыздандырылуы		Циклді емес жарық фазасы жолында өтеді
Көміртекті мезофиллдерде малат түрінде ұстау және одан кейін көміртектің өткізгіш шоғыр қаптау (обкладка) жасушаларында бөлінуі		С4 фотосинтезіне тән
Фикобиллиндер		Кальвин циклінде жұмыс істейтін фермент
Rubisco		С4 фотосинтезінде жұмыс істейтін фермент
ФЕП карбоксилаза		Ультракүлгін сәулесінің әсерінен хлоропласттардың тотығуына көмектесетін зат
фосфоглицераттың 1 молекуласы және гликоль қышқылының 1 молекуласы		Бактериялардағы жарық ұстағыш кешен
Дигидроксиацетондар		Фототыныс алудың аралық өнімдері
фосфоглицератың 2 молекуласы		Қалыпты фотосинтездің аралық өнімдері
Судың оттегі мен протонға дейінгі фотолизі		Фотосинтездің соңғы өнімдері

5

Ауылда өрт шықты. Мысық бөлесін құтқаруға екіталай. Екеуі де 4 бала таба алады. Дегенмен, құтқарушы мысықтың өзі өрт тұзағында қалу ықтималдығы 10% құрайды. Гамильтон ережесін қолдана отырып, мысыққа оның бөлесін құтқаруға тұрарлық екенін шешуге көмектесіңіз. Ол үшін rB>C немесе rB<C (соңғы деректерді пайдаланыңыз) ретінде өрнек құрыңыз.

7

Аурулардың физиологиясын және олардың атауларын сәйкестендіріңіз.

Draggable item		Corresponding Item
Гипокортицизм.		Даун синдромы.
Гиперкортицизм.		Патау синдромы.
Биологиялық еркектерде Х хромосомасының трисомиясы.		Аддисон ауруы.
13 жұп хромосомасының трисомиясы.		Иценко-Кушинг синдромы.
Бір Х хромосомасының делециясы.		Паркинсон ауруы.
substantia nigra-дан басталатын базальды ганглийлерде дофаминнің жетіспеушілігі.		Тернера-Шерешевский синдромы.
21 жұп хромосомасының трисомиясы.		Клайнфельтер синдромы.